Operatie Faust en het akkoord van Achterveld

Regio wacht ‘invasie’ van geallieerde troepen

Met het naspelen van Operatie Faust wordt volgend jaar mei het Akkoord van Achterveld herdacht. Na dit akkoord op 28 april 1945 kwam via de lucht en land noodhulp op gang voor het hongerige westen.

Door: MARANKA PATER

Wie de namen ‘Operatie Manna’ en ‘Operatie Chowhound’ hoort, zal wellicht meteen denken aan de grote voedseldroppingen aan het einde van de Tweede Wereldoorlog. Operatie Faust is minder bekend, iets waar Hans Birnie en Wim Hoekwater van Keep them Rolling verandering in willen brengen. De vereniging bestaat uit leden die allemaal een oud legervoertuig hebben waardoor ze in feite een rijdend museum zijn. Hoekwater: ,,Van 2 tot en met 10 mei 1945 zijn er grote voedselbevoorradingen over het land geweest met hulp vanuit Engeland en Amerika. Eén van onze leden, Rob van Oost, is geboren in Rotterdam. Hij heeft als klein jongetje de verhalen van zijn oudere zussen en zijn ouders gehoord over de Hongerwinter. Het gezin heeft heel erg geleden onder de Hongerwinter, iets wat bij hem in het hoofd is blijven zitten. Hij kwam met het idee om Operatie Faust na te spelen.”

Keep them Rolling heeft eerder ‘the Final Push’ georganiseerd, het naspelen van de opmars van de Canadezen vanuit het zuiden naar Groningen. Met de 75-jarige bevrijding in zicht willen ze volgend jaar mei de grootste humanitaire operatie in Nederland dunnetjes overdoen. ,,In de Sint Jozefschool in Achterveld, wat nu de Moespot is, was in de oorlog een conferentie over de voedselhulp met de bezetter. We willen met echte acteurs de gebeurtenissen van toen in beeld brengen.”

De eerste voedselpakketten werden gedistribueerd vanuit de Oude Veemarkthallen in Den Bosch. In de pakketten zat voedsel als gecondenseerde melk, ingeblikt vlees, biscuits, droge kaakjes, boter en suiker. Birnie: ,,De voedselpakketten die gebruikt worden om de operatie na te spelen worden gevuld met hedendaagse voeding, gesponsord door supermarkten en andere bedrijven.”

Duizend kisten
De duizend kisten, die voorzien worden van bestickering zoals deze in de Tweede Wereldoorlog eruitzagen, worden in Den Bosch ingeladen in de voertuigen van Keep them Rolling. Birnie: ,,Vanuit Den Bosch rijden we met witte vlaggen op onze voertuigen naar Malden, waar vroeger het vliegveld B91 zat. Hier werden de geallieerde officieren ingevlogen die naar de Voedselconferentie in Achterveld gingen.”

In Malden zal de groep een bivak houden. Mogelijk komen er vliegtuigen die uit de Tweede Wereldoorlog stammen naar Malden toe. Birnie: ,,We willen er echt een groots publieksevenement van maken. We zijn in gesprek met de stichting Historische Vlucht, onderdeel van de Luchtmacht, om de oude vliegtuigen een rol te geven. Het is de bedoeling dat we in Malden ook een herdenking houden.”

Bivak
De Duitsers gaven aan dat er voedselhulp verleend mocht worden, maar dat dit niet door geallieerde militairen gedaan mocht worden in bezet gebied. Het voedsel werd daarom in neutraal gebied opgeslagen en gecontroleerd door de Duitsers, waarna het weer werd doorgevoerd naar voedseldepots in het westen. Hoekwater: ,,Onze leden zullen als ze oud bezet gebied inrijden een stop maken en allemaal hun legerkleding vervangen door burgerkleding uit die tijd.”

Bij diverse plaatsen wordt gestopt om aandacht te schenken aan Operatie Faust. Er zijn diverse gesprekken gaande met betrokken gemeenten omdat de groep een aantal nachten bivak zal houden. Bij aankomst in Utrecht worden de duizend voedselpakketten overgedragen aan voedselbanken en verpleegtehuizen. Birnie: ,,Om de cirkel en de symboliek weer rond te maken willen we het voedsel overdragen aan een goed doel.”

De verwachting is dat tweehonderd Canadezen overkomen. Hoekwater: ,,Er zullen Canadezen bij zijn die een erewacht zullen vormen tijdens de herdenkingen. We verwachten dat Operatie Faust het grootste evenement wordt in de viering van de 75-jarige bevrijding.”

Uit de Gelderlander van 26 april 2019

Operatie Faust en het akkoord van Achterveld (pdf)

 

Nieuwe Webhost

Op 06-07-2017 kreeg ik bericht dat mijn website “Airstrip B91” bij Hostinger vanwege meer dan 700 CPU overtredingen permanent geblokkeerd is geraakt. Helaas kon de support afdeling van Hostinger de blokkade door deze vage overtreding niet meer ongedaan maken. Ik werd geadviseerd om een dure betaalde hosting te nemen. Voor mij dus geen gratis hosting meer en krijgt www.hostinger.nl dus zijn zin. In mijn ogen is deze gratis dienstverlening pure oplichting en alleen maar bedoeld om “klanten” binnen te halen. Als dit niet zo was zou www.hostinger.nl zelf wel maatregelen nemen om een overbelaste CPU te voorkomen. Ik ben sinds 30-09-2017 overgestapt naar de betaalde hosting van Versio. Gelukkig is de informatie over Airstrip B91 niet verloren gegaan.

Met vriendelijke groet, Jaap Been

Hostinger

Het Maldense Airstrippad

Zeventien paden en ‘straatjes’ in de gemeente Heumen gaan niet meer anoniem door het leven. Met hun namen leren ze ons iets over de omgeving en de geschiedenis. Een van de paden is het Airstrippad. Dit is een bestaand pad dat tot nu toe geen naam heeft. Het is gelegen op de plaats waar het verdwenen vliegveld “Kluis bij Nijmegen” lag. Het vormt de verbinding tussen de Veldweg en de Nertstraat.

“Een straatje voor een goeiige mopperaar” komt uit de Gelderlander van dinsdag 24 mei 2016. Met dank aan Jasper van Gruijthuijsen.Een straatje voor een goeiige mopperaar

De eerste straaljager vloog vanaf Malden

Ten noorden van Malden werd in de lente van 1945 een groot militair vliegveld aangelegd. Jaap Been weet er (bij­na) alles van.

Door GEERT GEENEN, De Gelderlander, Zaterdag 25 september 1999

MALDEN – De Gloster Meteor was de eerste straaljager van de geallieerde troepen. In maart 1945 kwam dit supermoderne, Engelse toestel naar het vaste­land van Europa. Airstrip B91, Kluis near Nijmegen had de pri­meur. Het is een van de vele verhalen over dit militaire vliegveld, die Jaap Been uit Malden de afgelo­pen zes jaar verzameld heeft. Hij sprak daarvoor met oorlogsvete­ranen en oude inwoners van het dorp, dook in archieven van on­der meer de Royal Air Force, en verkreeg vooral veel informatie via Internet. Via datzelfde Internet stelt Been ook alles wat hij tot nu toe over dit vliegveld gevonden heeft be­schikbaar aan geïnteresseerden. En later schrijft hij er een boek over.

“Dat is slechts een kwestie van tijd. Ik zoek nog wat details en invulling. En ik hoop een keer een militair te vinden, die er aan heeft meegebouwd.” De nu 45-jarige Been is niet zo iemand die als kind al bezeten was van alles wat met soldaten of oorlog te maken had. Het ging wat geleidelijker, toevalliger. In de zomer van 1989 zag hij een oproep in de krant. Er werden gastgezinnen gezocht voor vete­ranen van de operatie Market Garden. Dat leek Been, die ze­ventien jaar daarvoor als HTS’er stage had gelopen in Cambridge, wel wat. Dan kon hij zijn Engels weer eens ophalen. Van het een kwam het ander. Steeds weer nieuwe veteranen kwamen bij hem en zijn gezin lo­geren. En van die oud-soldaten hoorde hij zo nu en dan verhalen over Airstrip B91. Jaap Been, die zelfpas sinds 1981 in Malden woonde, raakte er hevig door ge­fascineerd. En ontdekte al snel dat er in alle boeken over die tijd nauwelijks iets over dat vliegveld te vinden was. Dus ging hij zelf op speurtocht.

Airstrip B91 strekte zich destijds uit van de huidige Molenwijk in Malden, daar waar nu de Vuurvogel school staat, tot aan de plek waar zich anno 1999 het meest noordelijk doel van voetbalclub Union bevindt. Zo’n 160 hectare groot was het in maart 1945 in 17 dagen tijd aangelegde vlieg­veld. De vliegbasis bij de toenmalige buurtschap Kluis was nodig in het kader van de operatie Veritable. Voor deze grootscheepse in­vasie van het Rijnland, die uit­eindelijk het einde van de Twee­de Wereldoorlog inluidde, was de nodige steun uit de lucht no­dig. De geallieerden wilden namelijk niet dezelfde fout maken als bij Market Garden in september van het jaar daarvoor.

Het waren de van Airstrip B91 op­stijgende Dakota’s, Tyfoons, Tempests en Gloster Meteors die uiteindelijk het Duitse luchtaf­weergeschut onklaar maakten en ervoor zorgden dat de Britten, Amerikanen en Canadezen met succes de Rijn bij Wesel konden oversteken. Wie alle details over deze vluch­ten wil weten, kan op de home­page van Jaap Been terecht. Maar wie vooral geïnteresseerd is in de Maldense kant van de zaak, komt daareven eens aan zijn trekken.

Been sprak uitvoerig met oude dorpsbewoners over de tijd van het vliegveld. En dat levert onder meer aangrijpende verhalen op over de sloop van dertien huizen die in de weg stonden. Tanks re­den er letterlijk dwars door heen en bulldozers duwden de restan­ten voor eeuwig de bodem tus­sen Malden en Nijmegen in. Het, voordat Been zich ermee bemoeide, bijna vergeten vlieg­veld was maar korte tijd opera­tioneel. Eind april waren de laat­ste militaire vluchten. Prins Bernhard was er in mei te gast. Hij arriveerde per jeep en vertrok per vliegtuig. Het was de aller­laatste keer dat er vanaf Airstrip­ B91 gevlogen werd.

De eerste straaljager vloog vanaf Malden (pdf)

Airbase Malden

Tussen Malden en Nijmegen, ten oosten van de Rijksweg, lag in de eerste helft van 1945 een Engels militair vliegveld. Gemeentesecretaris Keurntjes van Heumen vond onlangs een vergeten foto uit die tijd terug. Het is dezelfde foto die ook in het Bevrijdingsmuseum in Groesbeek hangt. Ze hebben daar veel onderzoek naar dat vliegveld gedaan. “Maar het resultaat is minimaal”, zegt Wiel Lenders van het museum. “We weten er minder van dan van andere vliegvelden uit die tijd.”ln elk geval is zeker dat het vliegveld er in november 1944 nog niet lag. Maar in februari 1945 was het al operationeel. De basis is waarschijnlijk aangelegd voor de operatie Veritable, die in die maand van start ging en de geallieerden verder in Duitsland bracht. In juli 1945 komt het vliegveld al niet meer voor in de boeken van de Royal Air Force. Maar wanneer het exact gesloopt is, is niet bekend.

Het vliegveld bij Malden had als codenaam B91. Het was een zogenaamd vooruitgeschoven vliegveld. Daarvan werden er na D-Day verschillende aangelegd. Deze bases kwamen, naar mate het front richting Duitsland opschoof, steeds verder naar het noordoosten te liggen. Bij Malden waren voornamelijk jachtbommenwerpers en jagers gestationeerd.

Het vliegveld strekte zich uit van de plek waar de huidige McDonald’s ligt tot de grens van het toenmalige dorp Malden, daar waar nu de heemtuin ligt. De zwarte lijn van links naar rechts op de foto is de Rijksweg. Daarboven ligt Airbase Malden en daarboven weer de bossen van Heumensoord. De bocht in de Rijksweg is de plaats waar nu Intratuin ligt. Links onder is het bos van de Eishof zichtbaar. Duidelijk te zien zijn ook de Droogsestraat en de Heiweg. Het meest westelijke deel van Heumensoord was toen nog nauwelijks bebost. Langs de paden staan verschillende vliegtuigen opgesteld. Er zouden vlak na de oorlog plannen zijn geweest om de militaire basis in een burgerluchthaven te veranderen. Maar ook daarover is nauwelijks iets bekend.

De Gelderlander, 7 april 1999